- Ngành công nghệ thông tin Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi chi phí thấp và nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Việt Nam hiện đã trở thành nhà cung cấp dịch vụ IT lớn thứ tám trên toàn cầu.
- Ngành IT được Chính phủ hỗ trợ thông qua các ưu đãi về thuế và lao động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.
Khi Việt Nam chuyển dịch từ sản xuất công nghệ thấp sang nền kinh tế định hướng dịch vụ, thị trường công nghệ thông tin (IT) của đất nước ngày càng thu hút sự chú ý, tạo ra sức cạnh tranh với các công ty IT tại Trung Quốc và Ấn Độ. Điều này một phần được thúc đẩy bởi sự phát triển của Việt Nam với tư cách là thị trường khu vực cho các doanh nghiệp trong nước lẫn các nhà cung cấp công nghệ toàn cầu.
Khi Việt Nam áp dụng Công nghiệp 4.0 trên tất cả các lĩnh vực, nhà đầu tư nên cân nhắc lợi ích khi đặt doanh nghiệp IT tại đây. Để hiểu rõ đà tăng trưởng mạnh mẽ này và những yếu tố đóng góp vào đó, chúng tôi phân tích năm phân ngành tiềm năng và đang phát triển mạnh trong ngành IT Việt Nam.
Fintech
Ngành fintech của Việt Nam được dự báo sẽ đạt doanh thu 7,8 tỷ USD vào năm 2020. Tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh, tỷ lệ sử dụng internet gia tăng và cơ cấu dân số trẻ tạo ra điều kiện lý tưởng để fintech phát triển. Khoảng 120 công ty và thương hiệu cung cấp đa dạng dịch vụ, từ thanh toán kỹ thuật số đến quản lý tài sản và blockchain.
Thanh toán kỹ thuật số là phân khúc phổ biến nhất, với các ứng dụng thanh toán di động MoMo, Moca và Zalo Pay dẫn đầu. Cho vay ngang hàng (P2P) cũng ngày càng được ưa chuộng, với Tima, Growth Wealth và Trust Circle là những tên tuổi nổi bật nhất.
Blockchain và tiền mã hóa là phân khúc thứ ba trong lĩnh vực này đang ngày càng thu hút sự quan tâm. Một số công ty như TomoChain và Kyber Network hoạt động trong lĩnh vực tiền mã hóa, cho phép người dùng thực hiện giao dịch nhanh hơn và rẻ hơn. Năm 2018, Việt Nam tổ chức hội nghị quốc tế đầu tiên về blockchain và tiềm năng phát triển của công nghệ này tại Việt Nam.
AI
Lĩnh vực AI tại Việt Nam cho thấy tiềm năng lớn. Dù vẫn đang trong giai đoạn phát triển, AI tại Việt Nam đã bám sát xu hướng toàn cầu trong việc ứng dụng vào nguồn nhân lực, giáo dục, y tế, nông nghiệp, giao thông và thương mại điện tử.
Một ví dụ điển hình về việc ứng dụng AI trong nước có thể tìm thấy ở RIKKEISOFT — một trong những công ty IT hàng đầu Việt Nam — khi đơn vị này thành lập công ty thành viên RIKKEI.AI để nghiên cứu và triển khai các dự án ứng dụng AI. RIKKEI.AI đã ứng dụng AI vào giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông, hỗ trợ người khuyết tật, cũng như đóng góp vào Chính phủ điện tử thông qua Chatbot và tính năng bóc băng.
Vào tháng 8, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 50-NQ-TW, khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) bằng cách tăng số lượng doanh nghiệp lên 50 phần trăm vào năm 2025 trong lĩnh vực công nghệ cao và Công nghiệp 4.0 — điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của AI.
Thương mại điện tử
Thị trường thương mại điện tử của Việt Nam có thể xếp thứ ba sau Indonesia và Thái Lan vào năm 2025, theo báo cáo E-Business Index 2019 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.
Hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam sôi nổi nhất tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, chi phí phát triển và logistics vẫn là thách thức với các công ty thương mại điện tử. Đó là lý do phần lớn doanh nghiệp Việt Nam chọn hợp tác với bên thứ ba — các công ty gia công IT — để xây dựng website thương mại điện tử mà không tốn nhiều chi phí và công sức. Trong bốn năm qua, RIKKEISOFT đã nhận được sự tin tưởng của nhiều tập đoàn lớn trong việc xây dựng các website thương mại điện tử và tích hợp AWS E-commerce.
Gia công phần mềm
Gia công phần mềm đã phát triển mạnh trong thập kỷ qua tại Việt Nam. Theo khảo sát của BetterCloud — nhà cung cấp phần mềm có trụ sở tại Mỹ — 73 phần trăm tổ chức sẽ sử dụng gia công phần mềm. Việt Nam đã nổi lên như một điểm đến gia công với chi phí cạnh tranh hơn so với các thị trường truyền thống như Trung Quốc và Ấn Độ. Điều này đã giúp ngành phần mềm đạt doanh thu 8,8 tỷ USD vào năm 2018, theo Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ IT Việt Nam.
Chính phủ đang phát triển các khu công nghệ cao và cung cấp nhiều ưu đãi nhằm thúc đẩy ngành. Ví dụ, Đà Nẵng đã phát triển thành trung tâm gia công phần mềm, đặc biệt với các doanh nghiệp Nhật Bản. Nhận thấy nhu cầu của thị trường, RIKKEISOFT đã mở rộng văn phòng tại Đà Nẵng từ năm 2016. Các doanh nghiệp quốc tế hiện có thể dễ dàng tiếp cận dịch vụ của RIKKEISOFT tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Trong tương lai gần, chúng tôi có kế hoạch mở rộng hoạt động ra tất cả các tỉnh thành Việt Nam.
Công nghệ giáo dục
Công nghệ giáo dục (Edtech) tại Việt Nam đã thu hút khoản đầu tư trị giá 55 triệu USD vào năm 2018. Dòng vốn này phần lớn được thúc đẩy bởi khả năng của các trung tâm Edtech trong việc thu hẹp khoảng cách giữa môi trường giáo dục truyền thống và nhu cầu học tập xuất phát từ khu vực tư nhân.
Gần đây nhất, startup Việt Everest Education đã huy động được 4 triệu USD đầu tư từ một công ty vốn cổ phần có trụ sở tại Hong Kong. Các tổ chức như Everest Education cung cấp mô hình học tập cá nhân hóa với sự hỗ trợ của công nghệ thông qua mạng lưới trung tâm và các trường đối tác.
Dân số học sinh từ mẫu giáo đến lớp 12 của Việt Nam là một thị trường lớn, với các gia đình chi tới 40 phần trăm thu nhập khả dụng cho giáo dục. Không có gì ngạc nhiên khi các nhà đầu tư nước ngoài từ Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và Australia đang bày tỏ sự quan tâm.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó — Việt Nam cần phát triển gia công IT quy mô lớn để cạnh tranh với các đối thủ toàn cầu. Bên cạnh đó, cần chú trọng hơn đến việc nâng cao kỹ năng tiếng Anh để đáp ứng yêu cầu của các công ty quốc tế.
Đà tăng trưởng mạnh mẽ, được Chính phủ hậu thuẫn
Chính phủ ưu tiên đầu tư vào IT và khuyến khích đầu tư trong lĩnh vực này. Các công ty IT được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa bốn năm, tiếp theo là giảm 50 phần trăm thuế trong tối đa chín năm. Sau giai đoạn đó, mức thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) áp dụng là 10 phần trăm (so với mức thông thường 20 phần trăm trong vòng 15 năm). Chính phủ cũng ban hành các ưu đãi CIT tương tự cho hoạt động lập trình máy tính, bao gồm mức thuế giá trị gia tăng 0 phần trăm.
